De Gelderlandfabriek verbindt makers | The Secret Agent voor het eerst op Nederlands toneel

IMG_2801
Dit artikel is gemaakt in opdracht van de Koninklijke BDU 
voor publicatie op 7 maart 2018 in de Culemborgse Courant.

Op vrijdag 9 maart om 20.30 uur gaat de theatervoorstelling The Secret Agent in première in De Gelderlandfabriek. Voor het eerst in het Nederlands is het toneelstuk van de Pools-Engelse schrijver Joseph Conrad uit 1923 te zien. De regie ligt in handen van Izabela Pacholec en tussen de acteurs zijn er bekende Culemborgse namen: Marijn van den Bogaard en Eric Borrias. Ook de vertaling van de tekst is het werk van een stadsbewoner: Ron Bijnen. Hiermee bewijst De Gelderlandfabriek niet alleen de plek te zijn voor bijzondere producties, maar ook voor het leggen van waardevolle verbindingen tussen de makers.

Marijn van den Bogaard is van oorsprong regisseur en theaterdocent. Na zijn makersopleiding op de HKU is hij blijven spelen, maar zijn artistieke taak is verschoven naar de regiekant. In The Secret Agent krijgt hij de kans om weer in de rol van een acteur te kruipen. Marijn: “Ik ken beide perspectieven, die van een acteur en die van een regisseur. Dat is voedend voor beide rollen.” Daarom was hij blij met de mail van Izabela Pacholec, die getipt werd door de directeur van de Gelderlandfabriek Mark van Dooren, om auditie te komen doen. In The Secret Agent speelt hij twee totaal verschillende rollen. Één daarvan is de rol van Sir Mabel,  in wiens salon politiecommissarissen en criminelen elkaar ontmoeten. ‘The Secret Agent’ is een politiek, psychologisch drama over de waanzin van het terrorisme, over het grijze gebied tussen dader en slachtoffer, tussen schuld en onschuld. In de voorstelling schuilt achter iedere waarheid een andere, behalve achter de onvoorwaardelijke liefde van Winnie voor haar broer Stevie. De rol van Stevie is de tweede rol van Marijn: ‘Stevie is door zijn verstandelijke beperking en naïviteit misschien wel de enige echte onschuldige’.

Het was een ingewikkelde opgave voor Ron Bijnen om de Nederlandse vertaling te verzorgen. “Weinig exemplaren zijn nog over en de enige exemplaar in Nederland is in bezit van de Universiteitsbibliotheek in Leiden. Gelukkig hebben we daar kopieën van kunnen maken voor de vertaling,” vertelt hij. De oorspronkelijke tekst is gebaseerd op vijftien rollen die door vijf acteurs worden gespeeld. In de Nederlandse versie zijn er negen rollen. Bijnen: “Zo is het behapbaar geworden.” The Secret Agent is op 8, 9 en 11 maart te zien. De bezoeker is getuige van het resultaat van een lokale en landelijke coproductie. Meer informatie en tickets: www.degelderlandfabriek.nl.

Verdrinken – door Johanneke van Kempen

verdrinken_johanneke

Ik kijk om me heen, terwijl ik meebeweeg met de muziek die door mijn koptelefoon klinkt. Het station is vol, het is immers spits. Ik probeer oogcontact te vinden met een meisje dat verder op staat. Haar gezicht intrigeert me. Ze staart naar haar telefoon. Volledig in haar eigen wereld staat ze daar. In mijn ooghoek zie ik de trein aankomen. Ik knik vriendelijk naar de machinist terwijl de trein langzaam tot stilstand komt. Ik stap in en zet mijn koptelefoon af. Ik hou van het geluid van de trein. Ik had een plekje gevonden en keek om me heen. Iedereen had z’n hoofd naar beneden gericht. Kijkend naar de schermpjes. Het intrigeert me dat zoveel mensen niet meer zien wat er om hen heen gebeurt. Ik moet zeggen dat ik zelf ook vaak genoeg naar een scherm kijk. Maar volgens mij is het goed om af en toe bewust te kiezen op te kijken.

Een tijd geleden had ik een project van school, wat plaatsvond in het Amsterdamse Bos. Een prachtige plek. Met zo’n 50 studenten werkten we aan een project rondom activisme. De eerste dag probeerde men nog op de telefoons te kijken maar er was letterlijk geen service. Dus er was geen internet, maar ook geen telefonie mogelijk. En eerlijk waar. Ik vond het heerlijk. Iedereen heeft het als zo enorm prettig ervaren. Zoveel vrijer en zoveel socialer. Verdrinken we ons niet gewoon in het internet? Iedere avond als ik terug kwam uit het bos, opende ik mijn telefoon, schrok ik en deed ik hem uit. Want het was zonde mijn dag te eindigen met informatie die er niet toe deed.

Een oude mevrouw kwam naast me zitten en ze keek verbaasd. Ik keek vragend terug en ze zei dat het mooi is eens iemand zonder scherm te zien. Ik glimlachte en ik luisterde naar haar verhalen. Het landschap voorbij razend. Is dit niet waar het om gaat?