De wereld door de bril van een ander

In opdracht van de Koninklijke BDU verscheen dit interview op 18 mei  2016 in de Culemborgse Courant.

De wereld door de bril van een ander. Sta je daarvoor open? Zie jij wat ik zie? Dat zijn de onderwerpen van Point of View, een fotografieproject waarin Culemborgse vluchtelingen en buurtgenoten elkaar leren kennen. Onder begeleiding van fotograaf Karijn Kakebeeke en onderzoeker Martha van der Meer ontdekten de deelnemers elkaars percepties over je ergens thuisvoelen, dat wat je opvalt of waarmee je worstelt. Het resultaat is vanaf 28 mei te zien in het Elisabeth Weeshuis Museum.

Voor fotograaf Karijn Kakebeeke kwam met dit het project twee sporen bij elkaar. Ze werkte tussen 2009 en 2011 aan een fotoboek over vluchtelingen uit Irak en Kenia die de eerste stap maakten in de kennismaking met de Nederlandse samenleving. Daarnaast paste ze de zogenaamde photovoice methode toe, waarbij je door de camera aan de ander te geven ontdekt hoe hij of zij kijkt. Zo ontdekte ze dat vluchtelingen die het snelst in contact raken met Nederlanders sneller hun weg vinden, zeker als het gaat om het hebben van zelfvertrouwen.

Kakebeeke: ,,Het leek mij mooi om de photovoice methode toe te passen bij twee verschillende groepen in dezelfde woonomgeving. En omdat de Gemeente Culemborg enthousiast reageerde, besloot ik samen met mijn team om Point of View in de Lekstad uit te voeren.” Zelf is Kakebeeke niet eerder in Culemborg geweest. ,,Het is een beeldschone stad met vriendelijke mensen,” vertelt ze. ,,Ik heb veel medewerking gehad tijdens het hele project.”

De groep van stadsbewoners en vluchtelingen bestond uit 24 deelnemers die aan de hand van zelf gemaakte foto’s tweewekelijks met elkaar in gesprek gingen over diverse thema’s. ,,De deelnemers kregen eerst een tweedaagse fotografiecursus, zodat ze gewend konden raken aan ‘beeld denken’ en hoe associëren werkt. Daarna kregen ze specifieke opdrachten om ermee aan de slag te gaan. We stelden ze vragen, zoals: wat heb je nodig om je ergens thuis te voelen? of waar worstel je mee?” aldus Kakebeeke die hoopt dat de mensen die straks de expositie komen bezoeken zich kunnen laten ontroeren en zich zeker ook een glimlach kunnen laten bezorgen. Ze vond de gesprekken fascinerend. De discussie over de woordkeuze van de thema’s zal haar lang bijblijven.

,,Voor de expo wilden we themagroepen maken met een bepaalde titel voor iedere categorie. Toen bleek dat bij een groep foto’s de Nederlanders het woord ‘controle’ wilden gebruiken, maar de vluchtelingen juist het woord ‘regels’. Deze laatste groep legde uit dat in landen waar zij vandaan komen het woord ‘controle’ voor dictatuur staat en heeft een heel andere lading. Het is iets statisch, terwijl regels daarentegen geen echte controles zijn. Bijzonder, toch als je daar met elkaar over kan delen?”

Point of View is vanaf 28 mei te zien in het Elisabeth Weeshuis Museum, www.weeshuismuseum.nl

Foto: De foto’s, zoals deze van Corine, en bijbehorende verhalen zijn vanaf 28 mei te zien in het Elisabeth Weeshuis Museum.